Blogs

Hier vind je al mijn blogs. Het makkelijkst is om de zoekfunctie te gebruiken als je naar iets bijzonders op zoek bent. Ik blog met grote regelmaat. Wil je op de hoogte blijven als er een nieuwe blog op de site verschijnt? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief! De blogs zijn in volgorde van publicatie opgenomen.

  • Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 is in werking!
    Vandaag (1 december 2020) treedt de Wet tijdelijke maatregelen COVID-19 in werking. De Wet tijdelijke maatregelen COVID-19 wijzigt de Wet Publieke gezondheid (‘Wpg’). Wat staat er allemaal in de Tijdelijke wet en wat betekent...
  • Een last bij een incidentele overtreding mag alleen bij gevaar voor herhaling!
    Op 28 oktober 2020 deed de Grote Kamer van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een voor de praktijk belangrijke uitspraak over de toetsing van (handhavings-)besluiten in bewaar. Daar heb ik eerder...
  • De beslissing op bezwaar bij een handhavingsbesluit: hoe moet er volgens de Afdeling getoetst worden?
    Het bestuursrecht met al zijn besluiten en eigenaardigheden drijft menig rechtenstudent tot waanzin. Met de tijd raak je er echter aan gewend. Sommigen beginnen het zelfs leuk te vinden om te praten over ex...
  • Het gelijkheidsbeginsel bij handhaving: gelijke monniken, gelijke kappen!
    Het gelijkheidsbeginsel wordt bij handhaving vaak ingeroepen door de overtreder. Meestal zegt de overtreder dan dat iemand anders ook de wet heeft overtreden.  ‘Waarom mag ik de wet niet overtreden en hij wel?’. Een...
  • Hoe hoog mag een dwangsom zijn?
    Hoe hoog mag een dwangsom zijn? En is het relevant of de overtreding opzettelijk is begaan? Speelt daarbij een rol of de overtreder rijk is of niet? In deze blog leg ik uit hoe...
  • Vertrouwensbeginsel: een toezegging van de portefeuillehouder bindt het hele college!
    Het vertrouwensbeginsel is na de uitspraak van de Afdeling van 29 mei 2019 volop in ontwikkeling. Toen waarschuwde ik je al dat wethouders en ambtenaren op hun woorden moesten gaan letten: een enkele ambtenaar...
  • Hoe vaak moet een toezichthouder controleren?
    Hoe vaak (en op welke wijze) moet de overheid naar aanleiding van een verzoek om te gaan handhaven gaan controleren of er een overtreding is? Wanneer heeft de toezichthouder voldoende gecontroleerd om te kunnen zeggen: ‘er is geen overtreding’?
  • Kroniek handhavingsrecht 2017-2019
    Voor de Milieu & Recht schreef ik samen met mijn collega Mariëtta Buitenhuis een kroniek van het handhavingsrecht, toegespitst op het omgevingsrecht, voor de periode 2017-2019. Met een halfuurtje lezen ben je weer helemaal...
  • De verjaring bij dwangsommen en kostenverhaal gaat ingrijpend op de schop!
    Op 28 mei 2020 werd het wetsvoorstel voor de ‘Evaluatiewet bestuursrechtelijke geldschuldenregeling Awb’ naar de Tweede Kamer gezonden. De Evaluatiewet bevat voor handhavingsjuristen twee belangrijke wijzigingen. Ten eerste gaat de verjaring bij dwangsommen (ingrijpend)...
  • Handhaving bij verkeersoverlast: wie handhaaft er eigenlijk?
    De handhaving bij verkeersoverlast is ingewikkeld. Verkeersoverlast is veel burgers een doorn in het oog. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het onderwerp regelmatig in de ‘hinder top 10’ terugkeert. De gemiddelde burger...
  • Tijdelijke wet Covid-19 treedt in werking
    Op 24 april is de Tijdelijke wet Covid-19 (ook wel: de Corona spoedwet) in werking getreden (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-126.html). Voor handhavingsjuristen is daarbij artikel 34 van belang. Dat artikel luidt: Indien de voorzitter van een veiligheidsregio...
  • Handhaving noodverordeningen geborgd met Corona spoedwet
    De voorzitters van de veiligheidsregio’s hebben de afgelopen periode verstrekkende maatregelen afgekondigd in het kader van de bestrijding van het Coronavirus. Het overtreden van die noodverordeningen was strafrechtelijk te handhaven, maar er is ruimte...
  • Effectieve handhaving in tijden van Corona
    De voorzitters van de veiligheidsregio’s hebben de afgelopen periode verstrekkende maatregelen afgekondigd in het kader van de bestrijding van het Coronavirus. Het overtreden van die noodverordeningen is strafrechtelijk te handhaven. Daarbij heeft de voorzitter...
  • Wanneer moet de overheid een last onder dwangsom intrekken?
    Vanaf het moment dat de overheid een last onder dwangsom oplegt, wil de overtreder vaak maar een ding: er weer vanaf komen. Lukt dat niet in bezwaar tegen de last onder dwangsom, dan zit...
  • De toetsing bij de beslissing op bezwaar van herstelsancties – conclusie A-G Wattel: alles blijft hetzelfde?
    De toetsing bij de beslissing op bezwaar van herstelsancties is ingewikkeld. In de conclusie van Staatsraad Advocaat-Generaal Wattel van 11 maart 2020 werkt hij uit hoe het volgens hem zou moeten. Lees de conclusie...
  • Pas bij kostenverhaal de overtreder aanwijzen: geen probleem?
    Bij het opruimen van overtredingen door middel van bestuursdwang zitten handhavers soms met de handen in het haar. Wie is er verantwoordelijk voor wat er wordt aangetroffen? Zijn er nog anderen die er iets mee...
  • Geen betalingstermijn of waarschuwing? Geen aanmaning !
    De bestuursrechtelijke aanmaning is vooral van belang voor het voorkomen dat de invorderingsbevoegdheid bij dwangsommen verjaart. Daarom is het belangrijk dat als de overheid aanmaant, dit op een geldige manier gebeurd. Om die reden...
  • Beginselplicht tot invordering: dwangsom invorderen, tenzij!
    De beginselplicht tot invordering houdt in dat een dwangsom in de regel moet worden ingevorderd door de overheid. Bijzondere omstandigheden kunnen de invordering van een dwangsom door de overheid echter in de weg staan....
  • Wie is er ook alweer overtreder?
    Handhaving is mogelijk als er een overtreding is. Een overtreding is er als er een wettelijk voorschrift wordt geschonden. De overtreder is diegene die de overtreding pleegt. Ziezo, de vraag in de titel beantwoord...
  • Beginselplicht tot handhaving: wanneer moet er gehandhaafd worden?
    De beginselplicht tot handhaving houdt in dat de overheid tegen een overtreding moet handhaven, tenzij er wat bijzonders aan de hand is. Dat bijzonders, zijn zogenaamde ‘bijzondere omstandigheden’. In dit blog zet ik uiteen...
  • Wanneer moet de verzoeker om handhaving toch met bewijs komen?
    De regel is dat de verzoeker om handhaving niet het bewijs hoeft te leveren dat er sprake is van een overtreding. In een uitspraak van 7 november 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:3602) nuanceert de Afdeling die regel....
  • Handhavingsverzoek: wanneer moet de overheid op onderzoek uit?
    Een handhavingsverzoek van een burger is meestal een mededeling dat hij zich ergens aan stoort. Soms wordt de overheid ook gevraagd om er wat aan te doen. Dat soort verzoeken kunnen een nuttige signaalfunctie...
  • Thomas te gast in About Law aflevering 19 – Toezeggingen van een ambtenaar
    Van About Law: In deze aflevering van AboutLaw praten wij opnieuw met Thomas Sanders, advocaat en expert op het gebied van het toezicht en handhavingsrecht bij AKD N.V., over het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht. Op 29...
  • Vertrouwensbeginsel: het woord van ambtenaren en bestuurders bindt vanaf nu de overheid!
    De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft in een uitspraak van 29 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1694) haar rechtspraak over het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht ingrijpend gewijzigd. De Afdeling gaat veel verder dan voorheen en oordeelt...
  • Geen tijdslimiet voor het verhalen van de kosten van bestuursdwang!
    Het maakt niet uit of de kosten voor het uitoefenen van bestuursdwang meer dan vijf jaar geleden zijn gemaakt, ze kunnen gewoon worden verhaald door het alsnog nemen van een kostenverhaalsbeschikking – zo bevestigt...
  • Thomas te gast in About Law aflevering 10 – Formele rechtskracht
    In deze aflevering van AboutLaw praten wij met Thomas Sanders, advocaat en expert op het gebied van het toezicht en handhavingsrecht bij AKD N.V., over de formele rechtskracht en met name over drie recente uitspraken van...
  • Conclusie A-G over het vertrouwensbeginsel: ambtenaren opgelet!
    De Conclusie van A-G Wattel over het vertrouwensbeginsel in het omgevingsrecht is op 20 maart 2019 verschenen (ECLI:NL:RVS:2019:896). Heel kort samengevat zegt de A-G daarin dat naar zijn mening burgers eerder een geslaagd beroep...
  • De curator moet zorgen voor het milieu, ook volgens het CBb!
    De curator heeft het maar zwaar in het bestuursrecht. Na een faillissement wordt hij namelijk uit hoofde van zijn functie (ook wel: ‘qualitate qua’ of ‘q.q.’) automatisch verantwoordelijk voor de naleving van de Wet...
  • Afdeling nuanceert formele rechtskracht!
    Het hing al even in de lucht, maar nu is het er toch officieel van gekomen: de Afdeling nuanceert de leer van de formele rechtskracht bij de invordering van dwangsommen en het kostenverhaal bij...
  • Moet de overheid rekening houden met draagkracht bij dwangsommen?
    Moet de overheid rekening houden met de draagkracht van een overtreder als er een dwangsom wordt opgelegd?
  • Wanneer is er sprake van concreet zicht op legalisering (of legalisatie)?
    Het handhavingsrecht is vrij streng. Als een activiteit illegaal is, dan moet je daar als overheid tegen optreden (de ‘beginselplicht tot handhaving’). Een van de uitzonderingen op deze regel is als de activiteit binnenkort...
  • Horen bij invordering voortaan verplicht!
    Op 12 september 2018 heeft de Afdeling (ECLI:NL:RVS:2018:2956) gevolg gegeven aan de aanbeveling van A-G Wattel om bestuursorganen voortaan te verplichten om een overtreder te horen alvorens een invorderingsbeschikking te nemen. Hoe zat het ook alweer?...
  • Zwijgrecht: wanneer mag een overtreder zwijgen?
    Als er een straf wordt opgelegd, dan heeft de overtreder een zwijgrecht. Dat staat in artikel 5:10a Awb. Dat houdt in dat hij niets hoeft te verklaren. In dat geval moet de overheid (de...
  • Zo komt het overgangsrecht van de Omgevingswet eruit te zien! (vervolg)
    Het wetsvoorstel voor de Invoeringswet Omgevingswet (‘IOw’) is op 29 juni 2018 aan de Tweede Kamer toegezonden (zie : https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?cfg=wetsvoorsteldetails&qry=wetsvoorstel%3A34986). Het wetsvoorstel geeft de praktijk (onder meer) de broodnodige duidelijkheid over het overgangsrecht. Via deze...
  • Wanneer is een waarschuwing een besluit?
    Is een waarschuwing een besluit? De overheid geeft een overtreder soms een waarschuwing, in plaats van gelijk een sanctie op te leggen. Een waarschuwing brengt in de meeste gevallen geen direct gevolg mee voor...
  • Conclusie A-G over invordering: vaarwel (scherpe kantjes) formele rechtskracht?
    Vandaag op 4 april 2018 verscheen de conclusie van A-G Wattel over de bijzondere omstandigheid bij invordering en kostenverhaal. In dit blog vat ik samen wat de A-G zegt en wat hier zo interessant aan is....
  • Mag een proefproces bij handhaving?
    Het proefproces bij handhaving is vaak een zinnige en efficiënte manier voor de overheid om grootschalige overtredingen aan te pakken. Dat kan zonder te handelen in strijd met het gelijkheidsbeginsel. In dit blog leest...
  • Gevaar voor toezichthouders: een reden om geen onderzoek te doen?
    Hoe ver moet een toezichthouder gaan om een overtreding vast te stellen? Moet de toezichthouder altijd gaan kijken en onderzoeken of een situatie inderdaad een overtreding is? Ook al is de situatie levensgevaarlijk? De...
  • A-G: waarschuwing voortaan besluit!
    Vandaag verscheen de conclusie van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven over de waarschuwing in het bestuurlijke sanctierecht. De kern is dat de A-G meent dat waarschuwingen die gebaseerd zijn op een wettelijk voorschrift en die: (i) een dwingende voorwaarde zijn...
  • Alleen monument als de eigenaar ermee instemt? Het kan!
    Een van de grote twistpunten in het monumentenrecht is de vraag of, en zo ja hoe zwaar, het belang van de eigenaar mag meewegen bij het bepalen of een pand als monument moet worden...
  • Is de overheid nu opeens wél gebonden aan wat een ambtenaar belooft?
    De toezichthouder die zegt dat er niet zal worden gehandhaafd. De ambtenaar die zegt dat er geen vergunning nodig is. De gemeentesecretaris die belooft dat er subsidie zal worden verstrekt voor een project. De...
  • Bewijs het maar! Dit zijn de bewijseisen bij handhaving
    Wanneer is een overtreding voldoende aangetoond? De regels voor het leveren van bewijs kunnen lastig zijn. Zelfs in het bestuursrecht waar de zogenaamde ‘vrije bewijsleer’ geldt. Dat komt omdat bewijs nog altijd voldoende deugdelijk...
  • Spoedinvordering en de verrassingsaanval, snel dwangsommen invorderen doe je zo!
    De overheid heeft goede instrumenten van de wetgever gekregen om snel en effectief dwangsommen in te vorderen. De Afdeling heeft die instrumenten in haar rechtspraak bovendien zo geslepen, dat een overheid met een goede...
  • Wanneer is handhaven onredelijk?
    Wanneer is handhaven onredelijk? De beginselplicht tot handhaving brengt met zich mee dat handhavend optreden zelden onredelijk wordt geacht. Toch meent iedereen waartegen handhavend wordt opgetreden dat het ingrijpen van de overheid in zijn...
  • Interpreteert u planregels eigenlijk wel zoals de ABRvS dat doet?
    De grote vrijheid die de gemeentelijke planwetgever heeft bij het opstellen van de regels van een bestemmingsplan betekent ook dat er regelmatig omissies of inconsistenties in de planregels zitten. Ook is de planwetgever natuurlijk...
  • De 3 interessantste vragen van bestuursrechters over handhaving
    Afgelopen week had ik het genoegen om voor de SSR, het opleidingsinstituut voor de rechterlijke macht, de cursus bestuursrechtelijke handhaving van het omgevingsrecht te geven aan een groep van 25 bestuursrechters. Samen met Jeroen...
  • Bewijs bij boetezaken: de A-G spreekt!
    Vandaag verscheen de lang verwachte conclusie van Advocaat-Generaal Keus met betrekking tot bewijsvergaring bij boetezaken. In deze blog vat ik de bevindingen van de A-G kort samen voor de praktijk. Overigens leuk om te zien dat...
  • Wat is voldoende spoedeisend voor spoedeisende bestuursdwang?
    Bestuursdwang is verraderlijk complex. Eerder noemde ik als één van de veel voorkomende fouten bij bestuursdwang het ‘dralen bij (zeer) spoedeisende bestuursdwang’ (zie mijn eerdere blog). Daar kreeg ik een flink aantal vragen over zodat...
  • Kan een toezichthouder een verklaring afdwingen?
    Toezichthouders en overtreders voeren regelmatig discussies over de vraag of bepaalde informatie wel of niet moet worden verstrekt op grond van artikel 5:20 Awb. In grote lijnen is het voor advocaten en toezichthouders inmiddels...
  • Het kostenverhaal bij bestuursdwang – hoe zit het?
    Bij het kostenverhaal bij bestuursdwang gelden er bijzondere regels. Het principe is op zich eenvoudig. De overheid maakt kosten om een overtreding op te ruimen. Diegene die daarvoor verantwoordelijk is (de overtreder), moet die...
  • Voorkom deze veel gemaakte fouten bij bestuursdwang!
    Bestuursdwang is voor een klein aantal handhavingsjuristen dagelijkse kost, maar veel handhavingsjuristen komen het maar zelden tegen. Dat komt omdat bestuursdwang als ‘ultimum remedium’ wordt gezien – het laatste redmiddel. Pas als een last...
  • Krakers in het pand? Geen dwangsom verschuldigd wegens bijzondere omstandigheden!
    Eigenaren van onroerend goed zitten vaak met hun handen in het haar als het op gebruik van het pand door de huurder in strijd met het bestemmingsplan aankomt. De huurder krijgt hij er doorgaans...
  • Mag de overheid bewijs van een burger gebruiken?
    Mag de overheid bewijs van een burger gebruiken? Stel, de buurman stuurt aan de gemeente foto’s van de illegale opslag die iemand in zijn tuin heeft. Kunnen die foto’s dan zo maar door de toezichthouder...
  • Effectief ingrijpen bij geweld in de horeca: drie tips voor burgemeesters
    Burgemeesters hebben er de buik vol van: horeca-exploitanten die hun verantwoordelijkheid niet nemen bij geweldsincidenten. Veel burgemeesters willen ook doortastend optreden tegen dit soort exploitanten. Burgemeesters hebben voor dat soort optreden wel de instrumenten,...
  • Het schrijven van een last: 3 tips voor handhavingsjuristen
    De meesterproef voor iedere handhavingsjurist is het schrijven van een vlekkeloos dictum van een last. Dat geldt zowel voor een last onder dwangsom (artikel 5:32 Awb) als een last onder bestuursdwang (artikel 5:21 Awb)....
  • De Awb wijzigt: het einde van de verjaring bij dwangsommen?
    Vandaag is een ontwerpwetsvoorstel voor de wijziging van de Awb ter consultatie geplaatst op www.internetconsultatie.nl. Het wetsvoorstel zal de invordering van dwangsommen door bestuursorganen volgens mij aanzienlijk makkelijker maken voor de invorderende bestuursorganen. De wijziging...
  • Inval door toezichthouders: welke gegevens mag je weigeren?
    Op de vroege maandagochtend vallen toezichthouders bij uw bedrijf binnen. Uw bedrijf wordt verdacht van het overtreden van de wet en er zal mogelijk een boete worden opgelegd. De toezichthouders willen een aantal dozen...
  • Van milieuvergunning naar activiteitenbesluit: hoe werkt het overgangsrecht?
    Het vervangen van een vergunningplicht door algemene regels is doorgaans reden om te juichen. Bij activiteiten die voorheen in een milieuvergunning moesten worden geregeld, maar nu zijn opgenomen in het Activiteitenbesluit milieubeheer (‘Activiteitenbesluit’) geldt...
  • Het voorkomen van de verjaring bij dwangsommen
    De verjaring bij dwangsommen is een verraderlijk lastig onderwerp. Soms komt er een abrupt einde een procedure tot invordering van een bestuursrechtelijke dwangsom. De invorderingsbevoegdheid blijkt dan verjaard te zijn – tot verbazing van...