Hier vind je alle blogs op deze site, zowel de kernkennis blogs als de normale blogs. 

Wil jij op de hoogte blijven van mijn bevindingen op het gebied van handhavingsrecht? Abonneer je hier

  • Conclusie A-G over het vertrouwensbeginsel: ambtenaren opgelet! 20 maart 2019
    De Conclusie van A-G Wattel over het vertrouwensbeginsel in het omgevingsrecht is op 20 maart 2019 verschenen (ECLI:NL:RVS:2019:896). Heel kort samengevat zegt de A-G daarin dat naar zijn mening burgers eerder een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel zouden moeten kunnen doen als een ambtenaar (onbevoegd) een toezegging doet. Dat zou een behoorlijke verandering voor de praktijk van ambtenaren en bestuursorganen ...
  • De curator moet zorgen voor het milieu, ook volgens het CBb! 12 maart 2019
    De curator heeft het maar zwaar in het bestuursrecht. Na een faillissement wordt hij namelijk uit hoofde van zijn functie (ook wel: ‘qualitate qua’ of ‘q.q.’) automatisch verantwoordelijk voor de naleving van de Wet milieubeheer door het failliete bedrijf. Hij wordt ook verantwoordelijk voor de overtredingen die al zijn aangevangen of gepleegd vóórdat hij als curator in beeld was. In ...
  • Afdeling nuanceert formele rechtskracht! 27 februari 2019
    Het hing al even in de lucht, maar nu is het er toch officieel van gekomen: de Afdeling nuanceert de leer van de formele rechtskracht bij de invordering van dwangsommen en het kostenverhaal bij bestuursdwang. Te laat is te laat De leer van de formele rechtskracht houdt in dat als een besluit eenmaal onaantastbaar is, niet meer ter discussie kan worden gesteld ...
  • Moet de overheid rekening houden met draagkracht bij dwangsommen? 26 februari 2019
    Moet de overheid rekening houden met de draagkracht van een overtreder als er een dwangsom wordt opgelegd?
  • Wanneer is er sprake van concreet zicht op legalisering (of legalisatie)? 27 november 2018
    Het handhavingsrecht is vrij streng. Als een activiteit illegaal is, dan moet je daar als overheid tegen optreden (de ‘beginselplicht tot handhaving’). Een van de uitzonderingen op deze regel is als de activiteit binnenkort legaal zal worden. Immers, wat voor zin heeft het om te handhaven tegen iets wat binnenkort toch legaal is? Deze uitzondering noemt men ook wel ‘concreet ...
  • Horen bij invordering voortaan verplicht! 2 september 2018
    Op 12 september 2018 heeft de Afdeling (ECLI:NL:RVS:2018:2956) gevolg gegeven aan de aanbeveling van A-G Wattel om bestuursorganen voortaan te verplichten om een overtreder te horen alvorens een invorderingsbeschikking te nemen. Hoe zat het ook alweer? In de regel werd bij invorderingsbeschikkingen vooraf niet gehoord door het bestuursorgaan. Dat kwam omdat in artikel 4:12, lid 1, Awb een uitzondering is op de hoorplicht van ...
  • Zwijgrecht: wanneer mag een overtreder zwijgen? 27 juni 2018
    Als er een straf wordt opgelegd, dan heeft de overtreder een zwijgrecht. Dat staat in artikel 5:10a Awb. Dat houdt in dat hij niets hoeft te verklaren. In dat geval moet de overheid (de toezichthouder, het bestuursorgaan of de rechter) hem daarop wijzen (de ‘cautie’). Zij kunnen de overtreder dan niet verplichten om mee te werken. In dit blog ...
  • Zo komt het overgangsrecht van de Omgevingswet eruit te zien! (vervolg) 4 juni 2018
    Het wetsvoorstel voor de Invoeringswet Omgevingswet (‘IOw’) is op 29 juni 2018 aan de Tweede Kamer toegezonden (zie : https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/wetsvoorstellen/detail?cfg=wetsvoorsteldetails&qry=wetsvoorstel%3A34986). Het wetsvoorstel geeft de praktijk (onder meer) de broodnodige duidelijkheid over het overgangsrecht. Via deze blog bent u in vijf minuten op de hoogte van de hoofdlijnen daarvan en de vijf belangrijkste need-to-knows. Eerder gaf ik al een korte samenvatting van het ...
  • Wanneer is een waarschuwing een besluit? 2 mei 2018
    Is een waarschuwing een besluit? De overheid geeft een overtreder soms een waarschuwing, in plaats van gelijk een sanctie op te leggen. Een waarschuwing brengt in de meeste gevallen geen direct gevolg mee voor de overtreder. Pas als de overtreder de waarschuwing negeert, volgt immers een sanctie. Op dat moment is er een gevolg. Daarom komen rechters tot het oordeel ...
  • Conclusie A-G over invordering: vaarwel (scherpe kantjes) formele rechtskracht? 4 april 2018
    Vandaag op 4 april 2018 verscheen de conclusie van A-G Wattel over de bijzondere omstandigheid bij invordering en kostenverhaal. In dit blog vat ik samen wat de A-G zegt en wat hier zo interessant aan is. 1.      Wat zegt de A-G? De onderstaande samenvatting in mijn woorden doet geen recht aan het detail en de nuances in de conclusie, maar is denk ik wel de ...
  • Mag een proefproces bij handhaving? 13 maart 2018
    Het proefproces bij handhaving is vaak een zinnige en efficiënte manier voor de overheid om grootschalige overtredingen aan te pakken. Dat kan zonder te handelen in strijd met het gelijkheidsbeginsel. In dit blog leest u daar meer over. Het dilemma Het komt wel eens voor dat een bestuursorgaan vooraf twijfels heeft over de rechtmatigheid van voorgenomen handhavend optreden. Is dit wel een ...
  • Gevaar voor toezichthouders: een reden om geen onderzoek te doen? 27 februari 2018
    Hoe ver moet een toezichthouder gaan om een overtreding vast te stellen? Moet de toezichthouder altijd gaan kijken en onderzoeken of een situatie inderdaad een overtreding is? Ook al is de situatie levensgevaarlijk? De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft daar recent uitspraken over gedaan waarin een handreiking is te lezen voor bestuursorganen die hun toezichthouders willen beschermen. Explosieven ...
  • A-G: waarschuwing voortaan besluit! 24 januari 2018
    Vandaag verscheen de conclusie van staatsraad advocaat-generaal Widdershoven over de waarschuwing in het bestuurlijke sanctierecht. De kern is dat de A-G meent dat waarschuwingen die gebaseerd zijn op een wettelijk voorschrift en die: (i) een dwingende voorwaarde zijn voor het daarna kunnen opleggen van een bestuurlijke sanctie of maatregel of (ii) op een onduidelijke norm zien (zoals een zorgplicht) waarvan de reikwijdte op basis van de wetsgeschiedenis ...
  • Alleen monument als de eigenaar ermee instemt? Het kan! 21 december 2017
    Een van de grote twistpunten in het monumentenrecht is de vraag of, en zo ja hoe zwaar, het belang van de eigenaar mag meewegen bij het bepalen of een pand als monument moet worden aangewezen. Hoe verhoudt het algemene belang gemoeid met het beschermen van het monument zich tot het eigendomsrecht van de eigenaar? Met andere woorden: maakt het iets ...
  • Is de overheid nu opeens wél gebonden aan wat een ambtenaar belooft? 5 december 2017
    De toezichthouder die zegt dat er niet zal worden gehandhaafd. De ambtenaar die zegt dat er geen vergunning nodig is. De gemeentesecretaris die belooft dat er subsidie zal worden verstrekt voor een project. De burger denkt erop te kunnen vertrouwen, maar komt vaak bedrogen uit. Diegene die de toezegging doet blijkt vaak helemaal niet bevoegd om die toezegging te doen, ...
  • Bewijs het maar! Dit zijn de bewijseisen bij handhaving 21 november 2017
    Wanneer is een overtreding voldoende aangetoond? De regels voor het leveren van bewijs kunnen lastig zijn. Zelfs in het bestuursrecht waar de zogenaamde ‘vrije bewijsleer’ geldt. Dat komt omdat bewijs nog altijd voldoende deugdelijk en controleerbaar moet zijn om op die basis te kunnen handhaven. Dit blog gaat over wanneer de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bewijs voldoende ...
  • Spoedinvordering en de verrassingsaanval, snel dwangsommen invorderen doe je zo! 7 november 2017
    De overheid heeft goede instrumenten van de wetgever gekregen om snel en effectief dwangsommen in te vorderen. De Afdeling heeft die instrumenten in haar rechtspraak bovendien zo geslepen, dat een overheid met een goede kennis van het invorderingsrecht, een zeer geduchte schuldeiser is. In dit blog sta ik stil bij de invordering door de overheid op het scherpst van de ...
  • Wanneer is handhaven onredelijk? 1 juni 2017
    Wanneer is handhaven onredelijk? De beginselplicht tot handhaving brengt met zich mee dat handhavend optreden zelden onredelijk wordt geacht. Toch meent iedereen waartegen handhavend wordt opgetreden dat het ingrijpen van de overheid in zijn geheel onevenredig is. Er is daardoor vaak discussie over of handhaving wel of niet onredelijk (onevenredig) is. Ik op basis van de rechtspraak hierover een paar ...
  • De 3 interessantste vragen van bestuursrechters over handhaving 26 april 2017
    Afgelopen week had ik het genoegen om voor de SSR, het opleidingsinstituut voor de rechterlijke macht, de cursus bestuursrechtelijke handhaving van het omgevingsrecht te geven aan een groep van 25 bestuursrechters. Samen met Jeroen Huijben van het Ministerie van I&M behandelde ik de handhaving van het omgevingsrecht in de volle breedte, van technische discussies over het overgangsrecht bij illegale bouwwerken ...
  • Bewijs bij boetezaken: de A-G spreekt! 12 april 2017
    Vandaag verscheen de lang verwachte conclusie van Advocaat-Generaal Keus met betrekking tot bewijsvergaring bij boetezaken. In deze blog vat ik de bevindingen van de A-G kort samen voor de praktijk. Overigens leuk om te zien dat een aantal van mijn stukken gebruikt worden door de A-G in zijn conclusie. 1. Een toezichthouder hoeft bij een verhoor geen gebruik te maken van een beëdigde ...
  • Kan een toezichthouder een verklaring afdwingen? 17 maart 2017
    Toezichthouders en overtreders voeren regelmatig discussies over de vraag of bepaalde informatie wel of niet moet worden verstrekt op grond van artikel 5:20 Awb. In grote lijnen is het voor advocaten en toezichthouders inmiddels wel duidelijk welke informatie wel en niet moet worden afgestaan, maar de details blijken buitengewoon complex. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State lijkt met ...
  • Voorkom deze veel gemaakte fouten bij bestuursdwang! 1 maart 2017
    Bestuursdwang is voor een klein aantal handhavingsjuristen dagelijkse kost, maar veel handhavingsjuristen komen het maar zelden tegen. Dat komt omdat bestuursdwang als ‘ultimum remedium’ wordt gezien – het laatste redmiddel. Pas als een last onder dwangsom niet werkt of bij voorbaat kansloos is, of als de overtreding politiek zo gevoelig ligt dat deze koste wat kost op korte termijn beëindigd ...
  • Krakers in het pand? Geen dwangsom verschuldigd wegens bijzondere omstandigheden! 15 februari 2017
    Eigenaren van onroerend goed zitten vaak met hun handen in het haar als het op gebruik van het pand door de huurder in strijd met het bestemmingsplan aankomt. De huurder krijgt hij er doorgaans niet zo maar uit en als de huurder het gebruik niet staakt, staat de eigenaar vaker dan niet aan de lat voor de dwangsommen die de ...
  • Mag de overheid bewijs van een burger gebruiken? 1 februari 2017
    Mag de overheid bewijs van een burger gebruiken? Stel, de buurman stuurt aan de gemeente foto’s van de illegale opslag die iemand in zijn tuin heeft. Kunnen die foto’s dan zo maar door de toezichthouder worden gebruikt als bewijs? De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft daar ogenschijnlijk tegenstrijdige uitspraken over gedaan. In dit blog verduidelijk ik wanneer het bewijs van ...
  • Effectief ingrijpen bij geweld in de horeca: drie tips voor burgemeesters 20 januari 2017
    Burgemeesters hebben er de buik vol van: horeca-exploitanten die hun verantwoordelijkheid niet nemen bij geweldsincidenten. Veel burgemeesters willen ook doortastend optreden tegen dit soort exploitanten. Burgemeesters hebben voor dat soort optreden wel de instrumenten, maar zijn vaak terughoudend bij de inzet daarvan uit vrees dat zij door de bestuursrechter zullen worden teruggefloten. Vaak ten onrechte. In dit blog geef ik ...
  • De Awb wijzigt: het einde van de verjaring bij dwangsommen? 15 april 2016
    Vandaag is een ontwerpwetsvoorstel voor de wijziging van de Awb ter consultatie geplaatst op www.internetconsultatie.nl. Het wetsvoorstel zal de invordering van dwangsommen door bestuursorganen volgens mij aanzienlijk makkelijker maken voor de invorderende bestuursorganen. De wijziging houdt namelijk (onder meer) in dat zo lang er een bestuursrechtelijke procedure loopt, geen verjaring zal intreden. Is dit het einde van de verjaring bij dwangsommen?  De ...
  • Van milieuvergunning naar activiteitenbesluit: hoe werkt het overgangsrecht? 8 februari 2016
    Het vervangen van een vergunningplicht door algemene regels is doorgaans reden om te juichen. Bij activiteiten die voorheen in een milieuvergunning moesten worden geregeld, maar nu zijn opgenomen in het Activiteitenbesluit milieubeheer (‘Activiteitenbesluit’) geldt dat des te meer. Zowel voor de drijver als voor het bevoegd gezag wordt het namelijk overzichtelijker. Het overgangsrecht kan soms echter voor hoofdbrekens zorgen. Moet ...
  • Het voorkomen van de verjaring bij dwangsommen 10 februari 2015
    LET OP: per 1 april 2021 is er een belangrijke wetswijziging geweest op dit onderwerp. Dit blog dateert uit 2015 en laat dus niet de laatste stand van zaken zien (zie: https://handhavingsrecht.nl/blog/de-verjaring-bij-dwangsommen-en-kostenverhaal-gaat-ingrijpend-op-de-schop/) De verjaring bij dwangsommen is een verraderlijk lastig onderwerp. Soms komt er een abrupt einde een procedure tot invordering van een bestuursrechtelijke dwangsom. De invorderingsbevoegdheid blijkt dan verjaard te ...

Vragen of opmerkingen?

Mocht je vragen of opmerkingen hebben, schroom niet om mij even te mailen. Ik kan niet beloven dat ik iedere inhoudelijke vraag kan gaan beantwoorden, maar als ik het antwoord zo uit mijn mouw kan schudden voor je help ik je graag verder (tsanders@akd.nl)!

Hartelijke groet,
Thomas Sanders
Advocaat en partner AKD

https://www.akd.eu/nl/specialist/thomas-sanders-nl
https://www.linkedin.com/in/thomassanders