CBb 3 maart 2026, ECLI:NL:CBB:2026:85 – Gevaar voor herhaling niet onderbouwd. Ongemotiveerde vrijspraak door strafrechter heeft geen betekenis voor bestuursrechter.

Instantie College van Beroep voor het bedrijfsleven

Datum uitspraak: 3 maart 2026

Datum publicatie: 3 maart 2026

ECLI: ECLI:NL:CBB:2026:85

Fragment:

Beoordeling door het College

Mocht de minister maatregel 1 (voer) opleggen?

3.1
De minister heeft maatregel 1 opgelegd omdat de maatschap artikel 1.7, aanhef en onder e, van het Bhd zou hebben overtreden. Hierin staat dat degene die een dier houdt er zorg voor draagt dat een dier een voor dat dier toereikende hoeveelheid gezond en voor de soort en de leeftijd geschikt voer krijgt toegediend op een wijze die past bij het ontwikkelingsstadium van het dier.

3.2
Uit de rapporten van bevindingen en de veterinaire verklaring blijkt dat de pinken en het melkvee in de hokken 3/4 en 5 onder andere gevoerd werden met oude knollen en spruiten. Deze oude knollen, die er weliswaar nog goed eetbaar uitzagen, waren vermengd met een zachte prut, bestaand uit een mengsel van grond en vergane knollen. De prut verspreidde een geur van rotting. Ook is geconstateerd dat bij de runderen in de voergang tussen de hokken 1, 2 en 3 oude voerresten lagen. De runderen aan de zijde van de hokken 1 en 2 kregen wel vers hooi toegediend, maar dat lag op een laag oude, donker verkleurde voerresten, die niet meer geschikt was om te vervoederen. De bevindingen van de toezichthouders worden gestaafd met foto’s bij de rapporten van bevindingen.

3.4
Deze bevindingen zijn door de maatschap niet gemotiveerd bestreden, zodat van de juistheid daarvan moet worden uitgegaan. Het College oordeelt dat de minister gelet op de bevindingen van de toezichthouders en de dierenarts terecht heeft vastgesteld dat de maatschap artikel 1.7, aanhef en onder e, van het Bhd heeft overtreden. Het College volgt de maatschap niet in haar betoog dat artikel 2.4, zevende lid, van het Bhd als handhavingsgrondslag had moeten dienen. Anders dan de maatschap betoogt, ziet de overtreding niet slechts op de wijze van aanbieden van het voedsel, maar op de kwaliteit van het voedsel. De runderen kregen namelijk voer toegediend dat verrot was dan wel vermengd was met verrot voer. Daarmee was het voer niet (meer) gezond en geschikt om te vervoederen. Dat het voer nog vers was op het moment dat het werd aangeboden, daargelaten of dat het geval was, maakt dat niet anders. Het voer moet niet alleen op dat moment, maar ook daarna, zolang het aan de runderen wordt aangeboden, gezond en geschikt zijn. Voer dat verrot raakt of wordt vermengd met rot voer is dat niet, ook niet als er tussen het voer nog eetbare delen zitten. Hieraan doet niet af dat de algemene gezondheidstoestand van de runderen goed was, zoals de maatschap stelt.

3.5
De minister heeft de maatschap ook verweten dat er tussen het voer dieren liepen die het voer konden bezoedelen met uitwerpselen. Maar, zoals blijkt uit de rapporten van bevindingen zijn er niet daadwerkelijk uitwerpselen aangetroffen op het voer. Het College oordeelt dat de maatschap terecht stelt dat het risico op bezoedeling met uitwerpselen van het voer nog niet betekent dat het voer niet geschikt of gezond was. De vergelijking van de minister met de uitspraak van het College van 7 december 2021 (ECLI:NL:CBB:2021:1055) gaat niet op, omdat in die zaak wel daadwerkelijk uitwerpselen op het voer waren aangetroffen. Dat de aanwezigheid van loslopende dieren tussen het voer een overtreding van (hygiënevoorschriften in) het Bhd kan opleveren, sluit het College op zichzelf niet uit. Maar de minister heeft de maatschap op dit punt overtreding van artikel 1.7, aanhef en onder e, van het Bhd verweten. De minister heeft niet aannemelijk gemaakt dat de maatschap die bepaling heeft overtreden voor zover het gaat om de bezoedeling van het voer met uitwerpselen.

3.6
Voor zover de minister erop heeft gewezen dat de last ook is opgelegd ter voorkoming van herhaling en dat in het verleden tijdens inspecties wel daadwerkelijk uitwerpselen zijn aangetroffen op het voer, overweegt het College dat volgens vaste rechtspraak (zie bijvoorbeeld de uitspraak van 13 november 2018, onder 4.4.2, ECLI:NL:CBB:2018:602) een dergelijke last kan worden opgelegd als een overtreding heeft plaatsgevonden en gevaar voor herhaling voor de hand ligt. Het College heeft ook overwogen dat bij de beantwoording van de vraag of een last strekt tot voorkoming van herhaling van eerdere overtredingen verschillende omstandigheden op zichzelf en in onderlinge samenhang bezien een rol spelen. Het gaat hier om omstandigheden die een beeld geven van de mate van continuïteit in de aan orde zijnde overtredingen, zoals de aard van de overtreding, de mate van overeenkomst — bijvoorbeeld wat betreft de plaats ervan — met de eerdere geconstateerde overtredingen en het tijdsverloop sinds die overtreding. Het College stelt vast dat het dwangsombesluit alleen de algemene opmerking bevat dat de last ook wordt opgelegd ter voorkoming van herhaling. Het dwangsombesluit noch het bestreden besluit bevat een onderbouwing van de omstandigheden die maken dat de last strekt tot voorkoming van herhaling in verband met de bezoedeling van voer met uitwerpselen van loslopende dieren. In deze besluiten wordt ook niet verwezen naar concrete eerdere overtredingen van artikel 1.7, aanhef en onder e, van het Bhd waarbij het voer vanwege bezoedeling met uitwerpselen ongeschikt en ongezond is bevonden. Uit de besluiten blijkt ook niet duidelijk wanneer eerdere overtredingen wat dat betreft zijn geconstateerd.

3.7
Uit het voorgaande volgt dat de minister maatregel 1 mocht opleggen, maar niet voor zover daarin de maatschap wordt opgedragen ervoor zorg te dragen dat de runderen in hok 1, 2, 3, 4 en 5 voer aangeboden krijgen dat niet bezoedeld is door uitwerpselen. In zoverre is namelijk geen overtreding aannemelijk gemaakt zodat de minister niet bevoegd was op dat punt een maatregel op te leggen. Het betoog slaagt. Het College zal het bestreden besluit vernietigen voor zover het zinsdeel “niet bezoedeld is door uitwerpselen” in maatregel 1 is gehandhaafd en zal ook het dwangsombesluit in zoverre herroepen.

Mocht de minister maatregel 5 (drinkwater) opleggen?

4.1
De minister heeft maatregel 5 opgelegd omdat de maatschap artikel 1.7, aanhef en onder f, van het Bhd zou hebben overtreden. Hierin staat dat een houder van dieren ervoor moet zorgen dat een dier toegang heeft tot een toereikende hoeveelheid water van passende kwaliteit of op een andere wijze aan zijn behoefte aan water kan voldoen.

4.2
Zoals blijkt uit de rapporten van bevindingen en de veterinaire verklaring hadden sommige runderen in hok 2 alleen de beschikking over drinkwater in een drinkbak die zij moeilijk konden bedienen omdat er een knop moest worden ingedrukt. Andere runderen in hok 2 hadden alleen toegang tot drinkwater in een klepeldrinkbak, die moeilijk te bereiken was. Deze drinkbak was namelijk aan de buitenkant van het hok gemonteerd. De 18 runderen in hok 3 hadden de beschikking over een drinkbak, die slechts half gevuld was en bovendien met vies drinkwater. De tweede drinkbak in hok 3 was ook aan de buitenkant van het hok gemonteerd en was slecht te bereiken voor de runderen. Het water in de sloot was voor deze runderen eveneens moeilijk bereikbaar omdat ze daarvoor circa twee meter moesten afdalen via een steile helling van kleigrond. Bovendien was de sloot afgezet met prikkeldraad.

4.3
Het College ziet in wat de maatschap heeft aangevoerd, onvoldoende grond voor het oordeel dat de minister de bevindingen wat betreft de drinkbakjes in hok 2 en 3 niet aan de overtreding ten grondslag mocht leggen. Het filmpje waaruit zou blijken dat de runderen de drinkbakjes wel goed kunnen bedienen heeft de maatschap niet ingebracht. Dat geldt ook voor de schriftelijke verklaring van de Melkveehoudersbond dat de drinkbakjes wel zouden functioneren. De maatschap heeft op zitting gewezen op een vonnis van de rechtbank Rotterdam van 25 februari 2025 (ECLI:NL:RBROT:2025:2320) waarbij de maatschap zou zijn vrijgesproken van het ten laste gelegde over het gebruik van automatische (klepel)drinkbakken. In deze bestuursrechtelijke procedure moet worden onderzocht of de door de minister gestelde overtreding aannemelijk is geworden. Het bestuur en de bestuursrechter zijn daarbij niet gebonden aan de bewijsregels van het strafrecht en niet aan het oordeel van de strafrechter, te minder als het oordeel van de strafrechter ongemotiveerd is. Dat laatste is hier het geval. Uit het vonnis kan niet worden afgeleid waarom de maatschap is vrijgesproken van het ten laste gelegde wat betreft het gebruik van de klepelbakken. De vrijspraak staat daarom niet in de weg aan het oordeel dat de minister op grond van de rapporten van bevindingen en de veterinaire verklaring terecht heeft vastgesteld dat de maatschap artikel 1.7, aanhef en onder f, van het Bhd heeft overtreden. De minister mocht maatregel 5 dan ook opleggen. Het betoog slaagt niet.

Bron: https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:CBB:2026:85