ABRvS 28 oktober 2026, ECLI:NL:RVS:2026:6349 – Uitgebreide toetsing representatieviteit en deugdelijkheid van toezichthouderscontroles bij overlast door houtstookkachels.

Instantie: Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State

Datum uitspraak: 28 oktober 2026

Datum publicatie: 28 oktober 2026

ECLI: ECLI:NL:RVS:2026:6349

– Deugdelijkheid van de uitgevoerde controles

11.     [appellant sub 1] betoogt dat de uitgevoerde controles niet deugdelijk zijn uitgevoerd en geen representatief beeld geven van de situatie. Hij vindt dat de rechtbank ten onrechte niet in detail op zijn bezwaren tegen de uitgevoerde controles is ingegaan.

[appellant sub 1] voert aan dat de kachels na de uitspraak van de Afdeling langere tijd niet in gebruik zijn geweest. Hij wijst er verder op dat de controle op 29 november 2022, toen geen rook is waargenomen, pas om 22.30 u heeft plaatsgevonden, terwijl de kachel op dat tijdstip nooit aan is. De controle op 10 januari 2023 is niet representatief omdat de kachel toen ook niet aan was. Dat deze controle op verzoek van [appellant sub 1] heeft plaatsgevonden, zoals staat in het controlerapport, is volgens [appellant sub 1] niet juist. De controle op 11 januari 2023 betreft alleen het opstoken van de houtkachel in het bijgebouw. Dat toen geen rook is gezien, klopt niet, omdat [appellant sub 1] toen wel rook heeft waargenomen. Daarbij verwijst hij naar foto’s die hij op dat moment zelf heeft gemaakt. [appellant sub 1] voert verder aan dat de toezichthouder ten onrechte alleen heeft geroken in de achtertuin, en niet in de voortuin. Daarnaast wijst [appellant sub 1] erop dat uit het controlerapport niet blijkt dat de kachel is bijgevuld, terwijl het bijvullen meer hinder geeft dan het opstoken. Over de controle op 25 januari 2023 vindt [appellant sub 1] dat ten onrechte geen controle is uitgevoerd in zijn voortuin. Het is volgens [appellant sub 1] ook niet zo dat zijn echtgenote de toezichthouders heeft geweigerd een controle naar de hinder in de woning uit te laten voeren, zoals in het controlerapport staat. [appellant sub 1] wijst er verder op dat op 16 februari 2023 geen kachels in werking waren. Over de controle op 1 maart 2023 stelt [appellant sub 1] dat de toezichthouder heeft geroken met zijn rug in de wind, zodat hij niets kon ruiken. Volgens [appellant sub 1] zijn op die dag ook ten onrechte de weeromstandigheden en de code van de stookwijzer niet betrokken. Hij stelt dat het op die dag windstil was, zodat er helemaal niet mocht worden gestookt.  

11.1.  Het besluit van 6 maart 2023 is gebaseerd op de controles die door toezichthoudende ambtenaren zijn verricht. Eerder zijn controles verricht op 25 juli 2018, 19 september 2018, 4 januari 2019, 11 januari 2019, 1 februari 2019 en 17 april 2019, in de namiddag. De controles die zijn verricht na de uitspraak van 2 november 2022 zijn de controles van 29 november 2022, 10 januari 2023, 11 januari 2023, 25 januari 2023, 16 februari 2023 en 1 maart 2023. Van de controles zijn rapportages opgemaakt. Alleen de controle op 11 januari 2023 heeft aangekondigd plaatsgevonden, de andere controles vonden onaangekondigd plaats.

Zoals ook is overwogen in de uitspraak van de Afdeling van 2 november 2022, waren de houtkachels niet in gebruik tijdens de controles in 2018 en 2019, die aan het eerdere besluit op bezwaar ten grondslag lagen. De kachels waren ook niet aan toen de controles op 29 november 2022, om 22.30 u, op 10 januari 2023, om 11.30 u, op 11 januari 2023, om 12.45 u, en op 16 februari 2023, om 15.00 u, plaatsvonden. Maar er is, in tegenstelling tot in 2018 en 2019, nu wel onderzoek verricht naar de hinder op het moment dat een houtkachel aan was.

11.2.  In het controlerapport van 11 januari 2023 staat dat op die dag de houtkachel in het bijgebouw in het bijzijn van de toezichthouder is opgestookt, gedurende een uur. De toezichthouder heeft daarvan foto’s gemaakt, die bij het rapport zijn gevoegd. Daaruit valt af te leiden dat de kachel om 13.01 u wordt klaar gemaakt om aan te steken en om 13.02 u aan is. Uit de foto’s blijkt dat de kachel ook nog aan was om 14.03 u. De toezichthouder heeft volgens het rapport tijdens het gebruik geen rook waargenomen. Hij heeft foto’s gemaakt om 13.03 u, 13.29 u, 13.30 u, 13.31 u, 13.55 u en 14.03 u, waarop geen rook is te zien. Hij heeft ook geen rook in de achtertuin geroken. Als de kachel uitgaat is er volgens het controlerapport lichte witte rook te zien. Volgens de toezichthouder functioneert de houtkachel goed en is de uitstoot van rook en fijn stof minimaal. In het controlerapport staat dat wordt gestookt met pallethout, verzaagd tot kleine stukjes, waarvan het vochtigheidspercentage voldoende laag is.

Volgens het controlerapport van 25 januari 2023 zijn naar aanleiding van de mededeling van [appellant sub 1] dat de houtkachel aan stond twee toezichthouders op die dag langs gekomen, rond 14.00 u. Zij hebben geconstateerd dat de houtkachel in het bijgebouw aan was. Er was lichte witte rook te zien vanuit de kachelpijp op het dak van het bijgebouw. Ter plaatse van de tuindeur van [appellant sub 1] werd een lichte rookgeur waargenomen. Er is vanwege de wind die tussen de woningen waaide ook gekeken aan de voorzijde van de woningen aan [locatie 2] en [locatie 1]. Daar is geen rook gezien of geroken. Volgens het controlerapport bestond het brandhout uit tot kleine stukjes verzaagde pallets, waarvan het vochtigheidspercentage voldoende laag was. De houtkachel functioneert volgens de toezichthouders redelijk bij een volledige ontbranding. De rookafvoer voldoet aan het Bouwbesluit.

Volgens het controlerapport van 2 maart 2023 is een toezichthouder op 1 maart 2023 langsgekomen om 18.25 u. Toen stond er geen kachel aan. De houtkachel van de woning is na aankomst van de toezichthouder opgestookt. De eerste minuten is zwarte rook waargenomen, vervolgens grijze rook en na minder dan 15 minuten lichtgrijze rook, die bijna niet zichtbaar is. Dat betekent volgens het controlerapport dat de houtkachel, na opgestookt te zijn, goed functioneert en efficiënt verbrandt. De rookafvoer voldoet aan het Bouwbesluit. In het controlerapport staat verder dat de rook naar boven stijgt. Tijdens het opstookproces heeft de toezichthouder een lichte rookgeur geroken, achter op de parkeerplaats van [locatie 2], in het verlengde van de uitrit van [locatie 1].

11.3.  Een bestuursorgaan mag, onverminderd de eigen verantwoordelijkheid ten aanzien van het bewijs, in beginsel afgaan op de juistheid van de bevindingen in een op ambtseed of ambtsbelofte opgemaakt en ondertekend rapport, voor zover deze eigen waarnemingen van de opsteller van het rapport weergeven. Vergelijk bijvoorbeeld de uitspraak van 12 november 2025, ECLI:NL:RVS:2025:5480, onder 4.3. Als die bevindingen worden betwist, zal moeten worden onderzocht of er, gelet op de aard en inhoud van die betwisting, grond bestaat voor zodanige twijfel aan die bevindingen dat deze niet of niet volledig aan de vaststelling van de overtreding ten grondslag kunnen worden gelegd.

Het betoog van [appellant sub 1] dat het niet zo is dat op 10 januari 2023 op zijn verzoek een controle heeft plaatsgevonden en het betoog dat het ook niet zo is dat op 25 januari 2023 de toegang tot zijn woning is geweigerd, betekenen op zichzelf niet dat het college zich niet mocht baseren op de waarnemingen die de toezichthouders volgens de door hen opgestelde rapportages hebben gedaan. Ook de betogen over de andere door toezichthouders uitgevoerde controles leiden niet tot dit oordeel. Daarbij betrekt de Afdeling dat op de foto’s die [appellant sub 1] heeft gemaakt op 11 januari 2023 alleen lichte rook is te zien op het moment dat volgens het controlerapport de kachel net is opgestookt en daarna geen rook meer is waar te nemen. Verder is niet gebleken dat, zoals [appellant sub 1] stelt, het bijvullen van de kachel meer hinder veroorzaakt dan het opstoken van de kachel. Daarbij betrekt de Afdeling dat het, gelet op de duur van de controle op 11 januari 2023 en de omschrijving van de omvang van het stookhout, voldoende aannemelijk is dat toen ook is bijgestookt. Daarnaast volgt uit het controlerapport van 25 januari 2023 dat zowel achter de woningen als voor de woningen is geroken en gekeken. De enkele stelling dat niet in de voortuin is geroken is in dit verband niet voldoende voor het oordeel dat niet van de waarnemingen van de toezichthouders mocht worden uitgegaan. Over de controle van 1 maart 2023 staat in het controlerapport van 2 maart 2023 dat de rook van de kachel in de woning omhoog ging en zich dus niet in horizontale richting verplaatste. Ook omdat [appellant sub 1] zelf stelt dat er op die dag weinig tot geen wind was, valt naar het oordeel van de Afdeling niet in te zien waarom de toezichthouder met zijn gezicht in de wind had moeten staan.

11.4.  Gelet op wat hiervoor is overwogen heeft de rechtbank terecht in wat [appellant sub 1] in detail over de controlerapporten heeft aangevoerd, geen aanknopingspunt gevonden voor de conclusie dat het college niet op de bevindingen van de toezichthouders mocht afgaan. De zes controles van na de uitspraak van 2 november 2022 hebben zowel aangekondigd als onaangekondigd en op verschillende tijdstippen plaatsgevonden en zowel de houtkachel in de woning als de houtkachel in het bijgebouw is onderdeel geweest van de controles. Dat tijdens de controles op 29 november 2022, 10 januari 2023, 11 januari 2023 en 16 februari 2023 geen kachels aanstonden, betekent op zichzelf niet dat het gehele uitgevoerde onderzoek niet representatief is. De Afdeling volgt de rechtbank in haar conclusie dat [appellant sub 1] niet aannemelijk heeft gemaakt dat meer rook en meer geur zou zijn vastgesteld, dan nu uit de controlerapporten volgt, als op andere momenten of op andere locaties zou zijn gecontroleerd. Naar het oordeel van de Afdeling mocht het college ervan uitgaan dat de uitgevoerde controles een representatief beeld geven van de gevolgen van het gebruik van de afzonderlijke kachels.

Bron: https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:RVS:2026:6349