CBb 16 juni 2026, ECLI:NL:CBB:2026:272 – Productveiligheidsboete. Omzetgerelateerde boete. Dat boete daardoor 273 keer hoger is dan de standaardboete maakt het nog niet onevenredig.

Instantie: College van Beroep voor het bedrijfsleven

Datum uitspraak: 16 juni 2026

Datum publicatie: 16 juni 2026

ECLI: ECLI:NL:CBB:2026:272

Omzetgerelateerde boete

7.1
Als een boete kan worden opgelegd, dan stelt de onderneming dat geen omzetgerelateerde boete kan worden opgelegd, omdat geen sprake is van grove schuld. Daarvoor voert de onderneming aan dat uit de nota van toelichting bij de wijziging van het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten in verband met het stellen van regels over de omzetgerelateerde boete (Stb. 2016, 284) volgt dat daarvoor sprake moet zijn van een ernstige mate van verwijtbaarheid. Er dient daarbij gekeken te worden naar de ernst van de feitelijke overtreding en niet naar omstandigheden uit het verleden. Eventueel eerdere vergelijkbare overtredingen spelen dus geen rol bij de beoordeling. Verder blijkt volgens de onderneming expliciet uit de nota van toelichting dat er sprake dient te zijn van een ernstig gebrek aan voorzorgsmaatregelen. De onderneming betwist dat daar in dit geval sprake van is geweest. Ook stelt de onderneming dat zowel de minister als de rechtbank eraan voorbij zijn gegaan dat de minister de bevoegdheid, dus niet de plicht, heeft om onder omstandigheden een omzetgerelateerde boete op te leggen. De minister heeft geen belangenafweging gemaakt en de rechtbank heeft dit ten onrechte niet onderkend. Daarnaast hebben de minister en de rechtbank niet duidelijk gemaakt waarin de grove schuld in dit geval zou zijn gelegen. De enkele omstandigheid dat sprake is van een “weten of redelijkerwijs moeten vermoeden” is daarvoor onvoldoende. Ook in dit verband heeft de rechtbank ten onrechte rekening gehouden met het voorval met het hoverboard uit 2018 en de klachtmeldingen uit december 2019 en januari 2020 over het type ISW.32.501/502. Ten aanzien van overtreding 3 stelt de onderneming dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat de onderneming het risico als hoog had moeten inschatten en had moeten onderkennen dat een ontploffing van een powerbank kan leiden tot (ernstig) letsel en schade zodat sprake is van ernstige gevolgen. Deze overwegingen zien niet op de mate van verwijtbaarheid maar op de ernst van de overtreding zelf en kunnen daarom niet dragend zijn voor de beslissing om een omzetgerelateerde boete op te leggen.

7.2
De minister stelt zich op het standpunt dat uitgebreid is uiteengezet waarom in dit geval gebruik is gemaakt van de bevoegdheid om een omzetgerelateerde boete op te leggen. Hij wijst daartoe op het voornemen tot boeteoplegging, het boetebesluit, het bestreden besluit en het verweerschrift in beroep. Hierin is ook uitgebreid ingegaan op het meewegen van de overtredingshistorie. Er was sprake van een patroon van soortgelijke overtredingen, waarbij het opleggen van ‘normale’ boetes geen afschrikwekkend effect bleek te hebben. Niet valt in te zien waarom bij de vaststelling dat sprake is van grove schuld deze historie niet van belang zou zijn. Volgens de minister staat wel degelijk vast dat bij beide overtredingen sprake is van méér dan de gemiddelde verwijtbaarheid. De onderneming heeft gebrekkige voorzorgsmaatregelen genomen door een onderzoek te laten doen in China dat maanden in beslag nam, ondertussen de powerbanks te blijven verhandelen en niet onmiddellijk een melding te doen bij de NVWA.

7.3
Het College volgt het standpunt van de onderneming niet. Uit artikel 2, eerste en tweede lid, van het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten volgt dat voor overtreding van artikel 18, eerste lid, aanhef en onder a en artikel 21b, eerste lid, van de Warenwet een omzetgerelateerde bestuurlijke boete kan worden opgelegd indien de in de overtreding genoemde gedraging met grove schuld is verricht. In de hiervoor genoemde nota van toelichting staat hierover het volgende:
“De mogelijkheid tot het opleggen van een omzetgerelateerde boete ontstaat dus alleen indien de in de overtreding genoemde gedraging opzettelijk of met grove schuld is verricht. […] Stelt de overtreden bepaling dat de overtreder wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat bepaalde gevolgen konden intreden (zoals bijvoorbeeld artikel 18 van de Warenwet), dan is dat de invulling van opzet respectievelijk grove schuld.”
Zowel artikel 18, eerste lid, aanhef en onder a, als artikel 21b van de Warenwet stelt dat de overtreder wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat bepaalde gevolgen konden intreden. Zoals het College hiervoor heeft geoordeeld, geldt in dit geval voor beide overtredingen dat de onderneming redelijkerwijs moest vermoeden dat de genoemde gevolgen konden intreden. Daarmee staat vast dat sprake is van grove schuld en was de minister dus bevoegd om een omzetgerelateerde boete op te leggen. Dat de minister en de rechtbank eraan voorbij zouden zijn gegaan dat er sprake is van een discretionaire bevoegdheid en dat er geen belangenafweging zou zijn gemaakt, volgt het College niet. De minister heeft uitgebreid en voldoende redengevend gemotiveerd waarom er in dit geval voor is gekozen om een omzetgerelateerde boete op te leggen. Het College wijst er daarbij op dat uit de nota van toelichting volgt dat de wetgever heeft gekozen voor een discretionaire bevoegdheid om de mogelijkheid te houden af te zien van een omzetgerelateerde boete indien dit tot zeer ongewenste effecten leidt. Niet is gebleken dat daar in dit geval sprake van is.
Hoogte en evenredigheid van de boete

8.1
De onderneming stelt dat de boetes onevenredig hoog zijn en dat matiging van de boetes op zijn plaats is, mede gelet op de samenloop van de twee overtredingen die volkomen in elkaars verlengde liggen. Zij wijst er op dat de opgelegde boete van € 435.000,- per overtreding ruim 273 keer zo hoog is als de standaardboete van € 1.590,-. Ook voert de onderneming aan dat de toetsing van de rechtbank aan het evenredigheidsbeginsel te summier is. De onderneming vraagt het College om alsnog een volledige evenredigheidstoets uit te voeren.

8.2
De minister stelt zich op het standpunt dat de tweede overtreding niet automatisch voortvloeit uit de eerste overtreding en er geen sprake is van samenloop. Er is sprake van twee verschillende gedragingen die ieder voor zich beboetbaar zijn. Verder wijst hij erop dat de omzetgerelateerde boete specifiek voor grote ondernemingen in het leven is geroepen, met de uitdrukkelijke bedoeling om deze overtreders afschrikwekkende boetes op te kunnen leggen. De minister benadrukt dat het boetebedrag is vastgesteld conform het Warenwetbesluit bestuurlijke boeten en dat het totale boetebedrag door de rechtbank fors gematigd is. De minister acht deze boete passend en evenredig.

8.3.1
De aan de onderneming opgelegde bestuurlijke boete is aan te merken als een bestraffende sanctie. Artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (EU Handvest) en artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) brengen mee dat de rechter moet toetsen of een opgelegde boete in het concrete geval in redelijke verhouding staat tot de ernst en de verwijtbaarheid van de bewezen overtreding. Voor bij wettelijk voorschrift vastgestelde boetebedragen, zoals hier aan de orde, vormt artikel 5:46, derde lid, van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) het kader waarin de op artikel 47 van het EU Handvest en artikel 6 van het EVRM gestoelde evenredigheidstoets wordt uitgevoerd (zie ook de uitspraak van het College van 23 april 2019, ECLI:NL:CBB:2019:167 en die van 14 juni 2022, ECLI:NL:CBB:2022:301). Artikel 5:46, derde lid, van de Awb voorziet in de mogelijkheid tot het opleggen van een lagere boete door de minister, indien een overtreder aannemelijk maakt dat de opgelegde boete wegens bijzondere omstandigheden te hoog is.

8.3.2
Het College volgt de onderneming niet in haar betoog dat de boetes onevenredig hoog zijn en dat de rechtbank te summier aan het evenredigheidbeginsel heeft getoetst. De rechtbank heeft in 12.1.3 van de uitspraak de door de onderneming aangevoerde verzachtende omstandigheden meegewogen en geoordeeld dat deze niet tot de conclusie kunnen leiden dat de overtredingen niet of in mindere mate aan de onderneming kunnen worden verweten of dat (de gevolgen van) de overtredingen als minder ernstig moeten worden aangemerkt. De rechtbank heeft vervolgens in 12.1.4 van de uitspraak geoordeeld dat de boete niet hoeft te worden gematigd vanwege de door de onderneming gestelde samenloop van de overtredingen. Het College onderschrijft de daaraan ten grondslag gelegde overwegingen van de rechtbank. In hoger beroep heeft de onderneming niets aangevoerd wat tot een ander oordeel zou moeten leiden. Dat de opgelegde omzetgerelateerde boete vele malen hoger is dan de standaard boete, betekent niet dat de boete onevenredig hoog is. Door de onderneming zijn geen feiten en omstandigheden aangevoerd die tot een dergelijk oordeel zouden moeten leiden. Zoals de minister terecht opmerkt, is het juist de bedoeling van de wetgever geweest om dit soort hoge boetes op te kunnen leggen aan grote bedrijven.
Gelijkheidsbeginsel

9.1
De onderneming stelt dat de boeteoplegging in strijd is met het gelijkheidsbeginsel of het verbod van willekeur en dat de rechtbank haar beroep op dat beginsel ten onrechte heeft afgewezen. De onderneming heeft met een beroep op de Wet open overheid (Woo) van de NVWA een overzicht gekregen van zaken waarin is gehandhaafd op producten met lithium-ion cellen. Het gaat om 24 gevallen, in de periode 2016 – 2021, waarbij het steeds gaat over algemene productveiligheid. In drie gevallen was sprake van een ‘serieus risico’, maar is volstaan met het opleggen van een corrigerende maatregel. In geen enkel geval is een bestuurlijke boete opgelegd. Zonder toelichting van de minister, die ontbreekt, kan niet anders worden geconcludeerd dan dat sprake is van strijd met het gelijkheidsbeginsel. Daarnaast heeft de onderneming in beroep nog een overzicht overgelegd van incidenten met ontploffende lithium-ion cellen. De rechtbank is hier onvoldoende op ingegaan. Dat voor een deel van deze gevallen de NVWA niet de toezichthouder is, zoals de rechtbank heeft overwogen, is op zichzelf juist. De minister en de rechtbank zijn echter niet ingegaan op de drie concrete voorbeelden uit het overzicht van producten die onder de Warenwet vallen, en waar de NVWA dus wel bevoegd was.

9.2
De minister stelt zich op het standpunt dat de gevallen waar de onderneming naar verwijst, geen vergelijkbare gevallen zijn. Over de drie gevallen waar sprake was van een serieus risico, merkt de minister allereerst op dat dit geen ontploffende producten betrof. Daarnaast gaat het hier om controles van de NVWA op aangekondigde acties van de ondernemer zelf. In alle drie de gevallen is, nadat bij de ondernemer bekendheid ontstond met het probleem, wél een eigen inschatting van risico’s gemaakt door de ondernemer en zijn maatregelen getroffen. Omdat geen sprake is geweest van verdere overtredingen, zijn geen boetes opgelegd. Ook voor de drie door de onderneming genoemde incidenten, waarbij sprake was van een ontploffing, geldt dat geen sprake is van gelijke gevallen. Twee van die gevallen betreffen verwijzingen naar nieuwsberichten die bij de NVWA niet als meldingen bekend zijn. Het derde geval betreft het hoverboard, waarover op 24 september 2018 een waarschuwing aan de onderneming is verstuurd. Aan de producent van het hoverboard is destijds een boete opgelegd. Verder stelt de minister dat in de periode van augustus 2014 tot en met augustus 2020 bij de NVWA in totaal zeven klachten en/of meldingen over powerbanks zijn geregistreerd, waaronder de klacht over de powerbanks van de onderneming. Drie van de andere gevallen zijn tot op zekere hoogte vergelijkbaar, omdat ook daar tekortkomingen zijn geconstateerd, al was geen sprake van ontploffingen. Er is in die gevallen vergelijkbaar gehandeld: er heeft onderzoek plaatsgevonden, waarna rapporten van bevindingen zijn opgemaakt en boetes zijn opgelegd.

9.3
Het betoog van de onderneming dat sprake is van strijd met het gelijkheidsbeginsel slaagt niet. De minister heeft voldoende toegelicht waarom de door de onderneming genoemde gevallen geen vergelijkbare gevallen zijn. De onderneming heeft niets aangevoerd wat tot een andere conclusie zou moeten leiden. Zoals de rechtbank terecht heeft overwogen, kan uit de door de onderneming overgelegde informatie niet worden opgemaakt dat de NVWA in een aan de onderneming gelijk geval onderzoek of boeteoplegging achterwege heeft gelaten. De algemene en niet onderbouwde opmerking van de onderneming ter zitting dat ontploffingen van lithium-ion cellen in de dagelijkse praktijk heel vaak voorkomen, maar dat daar kennelijk niet op wordt gehandhaafd, is onvoldoende voor de conclusie dat in dit geval sprake is van willekeur.
Algemene beginselen van behoorlijk bestuur

10.1
Ten slotte stelt de onderneming dat het bestreden besluit in strijd is met een of meer andere algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Al in haar zienswijze heeft de onderneming verzocht om informatie over andere klachtmeldingen over powerbanks en de opvolging en afhandeling daarvan door de NVWA. Daarbij heeft zij telkens, ook in haar gronden van bezwaar, aan de minister gevraagd om geen besluit te nemen voordat deze informatie is verstrekt. De minister heeft dit verzoek genegeerd en dat is een ernstige schending van de rechten van verdediging en/of de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. De rechtbank is daar ten onrechte aan voorbij gegaan.

10.2
De minister erkent dat de (interne) afstemming over de afhandeling van het informatieverzoek en de bezwaarprocedure beter had gekund en gemoeten. Er is echter geen sprake van het bewust of moedwillig achterhouden van informatie en dus ook niet van een schending van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

10.3
Het College onderschrijft de overweging van de rechtbank dat de feitelijke gang van zaken op zijn minst onhandig is verlopen voor de onderneming. De minister heeft dit in hoger beroep (opnieuw) erkend. Het College moet echter beoordelen of de procedure als geheel zorgvuldig is verlopen. Daarbij is van belang dat de onderneming uiteindelijk de informatie waar zij om vroeg heeft gekregen en dat zij daar ook in de onderhavige procedure nog een beroep op heeft kunnen doen. Voor zover in de bezwaarfase sprake is geweest van een onzorgvuldigheid, ziet het College daarom geen aanleiding daar consequenties aan te verbinden.

Bron: https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:CBB:2026:272